Spis treści:
Znaczenie pracy zawodowej
Praca zawodowa pozwala na zaspokojenie potrzeb finansowych, ale również pomaga budować tożsamość, wypełnia znaczną część czasu, stanowi czynnik porządkujący życie i nadający rytm codzienności. Aspekt finansowy wpływa na poczucie bezpieczeństwa i niezależności, a co za tym idzie wpływa na samopoczucie i motywację na co dzień. Powyższe względy sprawiają, że pacjenci przewlekle chorzy często nie chcą rezygnować z aktywności zawodowej1,2.
Wyzwania i trudności diabetyków w miejsu pracy
Jak wskazuje Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna (IDF, International Diabetes Federation) na całym świecie 7 na 10 osób z cukrzycą (czyli ok. 412 milionów) jest w wieku produkcyjnym3. Równocześnie 3 na 4 diabetyków czasowo doświadcza stanów lękowych, depresji lub innych zaburzeń zdrowia psychicznego z jej powodu3. Dla milionów pracowników cukrzyca stanowi codzienne wyzwanie, ale w miejscu pracy często staje się dodatkowym źródłem stresu i lęku, w tym spowodowanych stygmatyzacją, dyskryminacją i wykluczeniem4. Częste problemy, z którymi mierzą się aktywni zawodowo diabetycy to także nieregularne godziny pracy, stres zawodowy, brak zrozumienia przez współpracowników4. Wyzwania, przed którymi stają osoby z cukrzycą w miejscu pracy obejmują również molestowanie i nękanie, brak możliwości rozwoju i udziału w szkoleniach, odmowa przerw (na przekąski, odpoczynek), dyskomfort podczas kontrolowania cukrzycy w pracy, odmowa urlopu w celu odbycia wizyty u lekarza, brak polityki wsparcia chorych na cukrzycę w miejscu pracy3. Problem stanowią również utrudnienia wynikające z obaw pracodawcy dotyczących wydajności pracownika4. To wszystko wywiera negatywny wpływ zarówno na samopoczucie fizyczne, jak i psychiczne. Wiele osób z cukrzycą zmaga się z trudnościami w pogodzeniu dbałości o zdrowie z oczekiwaniami zawodowymi, a brak wsparcia w miejscu pracy może mieć negatywny wpływ na opiekę, samopoczucie i rozwój kariery3.
Z drugiej strony należy zaznaczyć, że skala bezrobocia wśród osób z cukrzycą jest ponad dwukrotnie wyższa niż wśród osób zdrowych, a wynikająca z tego ich gorsza sytuacja ekonomiczna może utrudniać właściwą kontrolę choroby5.
Zalecenia dla pracowników z cukrzycą
Oczywisty jest fakt, że prawidłowo leczeni diabetycy jako pracownicy są tak samo efektywni, jak osoby zdrowe. Współczesne leki przeciwcukrzycowe oraz rosnąca świadomość pacjentów w zakresie samokontroli przekładają się na dobrą kontrolę ryzyka powikłań i powodują, że coraz dłużej i skuteczniej diabetycy utrzymują dobry stan zdrowia i możliwość pozostania aktywnymi zawodowo2. Osobom z cukrzycą zaleca się, aby wykonywany zawód był zgodny z ich fizyczną i psychiczną sprawnością i nie utrudniał prawidłowej kontroli cukrzycy. Kontynuowanie kariery zawodowej powinno być możliwe także w przypadku pojawienia się przewlekłych powikłań cukrzycy. Najlepiej, aby praca odbywała się w regularnych, stałych godzinach, podczas rannej zmiany, ponieważ praca zmianowa lub nienormowany jej czas może stanowić dla osób z cukrzycą zbyt duże obciążenie. Obciążenie diabetyka wysiłkiem fizycznym w czasie pracy powinno być umiarkowane i równomiernie rozłożone w czasie. Podczas pracy powinny być przewidziane przerwy na dodatkowe posiłki i ewentualną kontrolę glikemii, tak aby ryzyko wystąpienia hipoglikemii (niski poziom glukozy) zostało zminimalizowane2.
Ważnym aspektem jest świadomość pracodawców, że cukrzyca nie jest czynnikiem dyskwalifikującym z podejmowania pracy, a dyskryminacja pracownika z powodu wystąpienia lub występowania u niego cukrzycy jest niedopuszczalna5. Kluczowe do zrozumienia sytuacji diabetyka jest posiadanie przez przełożonego podstawowej wiedzy o cukrzycy. Ważne aby pracodawca miał świadomość, który z pracowników ma cukrzycę, po to aby właściwie mógł wywiązać się z nałożonych na niego zobowiązań, w tym obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków5. Dlatego pracownik z cukrzycą powinien poinformować w miejscu pracy o swojej chorobie. Ułatwi to dostosowanie w miarę możliwości trybu i godzin pracy tak, aby umożliwić jej kontrolę, a w przypadku incydentu hiper- lub hipoglikemii udzielenie właściwej pomocy i utrzymanie ciągłości wykonywanej pracy2,5.
Sposoby poprawy warunków pracy
IDF (ang. International Diabetes Federation – Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna) w swojej tegorocznej kampanii podkreśla, że istnieje wiele sposobów, aby w zależności od możliwości, miejsce pracy stało się bardziej przyjazne dla diabetyków. Wśród nich wymienione są:
- zapewnienie bezpiecznej przestrzeni do prowadzenia kontroli i leczenia cukrzycy oraz odpowiedniego miejsca do przechowywania potrzebnych materiałów i leków;
- zapewnienie dostępu do żywności, wody, toalet i przerw, koniecznych do zaspokojenia potrzeb medycznych;
- obecność w miejscu pracy osoby przeszkolonej do udzielanie pierwszej pomocy oraz środków niezbędnych w nagłych przypadkach związanych z cukrzycą;
- wspieranie integracji w środowisku pracy;
- oferowanie elastycznych warunków pracy (np. praca w niepełnym wymiarze godzin lub praca zdalna);
- zapewnienie pracownikom wsparcia w zakresie dobrego samopoczucia psychicznego;
- dostępność zdrowych posiłków i przekąsek w miejscu pracy;
- programy zachęcające do aktywności fizycznej;
- dostępność do informacji na temat cukrzycy w miejscu pracy;
- organizowanie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy.
Etui termoizolacyjne VIVI Cap7
Wsparcie w kontroli cukrzycy w miejscu pracy zapewniają również coraz nowsze i lepsze rozwiązania technologiczne. Znacznym ułatwieniem dla osoby pracującej mogą być systemy ciągłego monitorowania glikemii np. dostępny w wyjątkowo korzystnej cenie CGM Anytime CT3 (sprawdź CGM Anytime CT3). Natomiast aby zapewnić prawidłowe przechowywanie insuliny i leków GLP-1, w warunkach innych niż domowe (np. podczas przejazdów do i z pracy, jak i w samym środowisku pracy) – warto sięgnąć po etui termoizolacyjne VIVI Cap. Dzięki podwójnemu systemowi izolacji utrzymuje optymalną temperaturę — bezpieczną dla trwałości stosowanych preparatów. Przechowywanie insuliny i leków w odpowiednich warunkach zabezpiecza je przed degradacją i związaną z tym możliwością utraty skuteczności działania.
Etui termoizolacyjne VIVI Cap pasuje do większości PENów insulinowych oraz GLP-1. Jest wyposażone w system monitorujący temperaturę składający się z czujnika temperatury połączonego z intuicyjnym wskaźnikiem. Daje to pewność przechowywania insuliny w bezpiecznym zakresie temperatur. Skuteczność etui VIVI Cap jest potwierdzona badaniami. Etui jest zawsze gotowe do użycia, do aktywacji nie wymaga stosowania lodu, wody i chłodziarki, do działania nie potrzebuje ładowania baterii. Ponadto etui VIVI Cap jest niewielkie i lekkie – waży jedynie 70 g, co sprawia, że gwarantuje swobodę i wygodę użytkowania na co dzień, jak również poza domem, np. w miejscu pracy.
Efekty leczenia cukrzycy zależą nie tylko od metody terapii, ale w znacznym stopniu od motywacji i samodyscypliny pacjenta. Aktywność zawodowa jest zalecana i korzystna nie tylko z medycznego punktu widzenia2. Jednak aby kontrola cukrzycy była efektywna musi się odbywać zarówno w domu, jak i w pracy, a miejsce pracy nie powinno stanowić dodatkowego wyzwania i źródła stresu. Możemy jeszcze wiele zrobić, aby miejsce zawodowej aktywności stanowiło środowisko przyjazne także dla diabetyków.
Referencje:
- https://wtrosceochoregopracownika.pl/rola-pracy-w-zyciu-czlowieka-rozmowa-z-dr-tomaszem-sobierajskim/#:~:text=Praca%20nas%20definiuje%2C%20pomaga%20budowa%C4%87,i%20spe%C5%82nianiu%20marze%C5%84%20i%20samorealizacji.
- Łastowiecka-Moras E., Bugajska J., Diabetyk w pracy – realne zagrożenia i mity związane z pracą osób chorych na cukrzycę, Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka, 2/2017, 12-15
- WDD25 Infographic 1. https://worlddiabetesday.org/wddbrk/wp-content/uploads/2025/10/WDD25-Infographic-Diabetes-in-the-workplace.pdf
- https://diabetyk.org.pl/plebiscyt-dla-pracodawcow-diabetes-at-work-z-cukrzyca-w-pracy/
- Karta Praw i Obowiązków Pracodawcy i Pracownika. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2025. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Curr Top Diabetes, 2025; 5 (1): 1 – 157.
- WDD25 Infographic 2. https://worlddiabetesday.org/wddbrk/wp content/uploads/2025/10/WDD25-Infographic-know-more-and-do-more.pdf
- https://genexodladiabetyka.pl/akcesoria/vivicap-etui-termoizolacyjne-na-peny-insulinowe/
System CGM Anytime CT3 – System ciągłego monitorowania glikemii.
Importer i podmiot prowadzący reklamę: Genexo Sp. z o. o., Producent: Zhejiang POCTech Co., Ltd., Autoryzowany Przedstawiciel w UE: Prolinx GmbH.
VIVI Cap – Przeznaczone do termoizolacji insuliny lub leków GLP-1 w PENach. Importer oraz podmiot prowadzący reklamę: Genexo Sp. z o. o.; Producent: TempraMed Inc., Autoryzowany przedstawiciel w UE: TempraMed Europe GmbH.
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.

